TÜRKKONUT kurulduğu günden bugüne kadar konut politikalarının yönlendirilmesine ilişkin görüşlerini başta Cumurbaşkanlığı olmak üzere Devletin tüm kurumlarına, siyasi partilere, , belediyelere, üniversitelere, sicil toplum örgütlerine yazılı olarak bildirmiş; ayrıca panel ve açık oturumlarda, resmi ve özel ziyaret ve toplantılarda ilgilileri bilgilendirmeyi bir görev bildirmiştir. Öncelikle ülkemizin önemli problemlerinden biri olan gecekonduların ıslah edilmesine yönelik projelerin geliştirilmesi ve ülke genelindeki bir milyon konut açığının kapatılması yönünde önerilerde bulunmuş ve uygulama çalışmalarının takipçisi olmuştur.

Vergi Kanunlarında ve Kooperatif Kanununda yapılması öngörülen değişikliklerde, Toplu Konut Projelerinin Sosyal Altyapı Çalışmalarında, deprem sonrası ortaya çıkan geçici iskan sorunlarının çözümü konusunda, Toplu Konut İdaresi çalışma ve uygulamaları ile yapı, denetim şirketlerinin kuruluşlarını düzenleyen kanun, kredilendirme ve mevzuattaki görüşlerini ilgili tüm birimlere ve kamuoyuna aktarmış, uygulama ve düzenlemelerde etkin rol oynamıştır.

Merkez Birliklere bağlı Konut Yapı Kooperatiflerinin yaptırdıkları inşaat taahhüt işlerinden dolayı Katma Değer Vergisi istisnasından veya %1 oranındaki indirimden yararlanabilmeleri için bilindiği gibi; "Bina İnşaat taahhüt işlerinden dolayı Katma Değer Vergisi istisnasından veya %1 oranındaki indirimden yararlanabilmeleri için bilindiği gibi " Bina İnşaat Ruhsatının kooperatif adına alınmış olması" koşulu söz konusudur. Konut inşaatlarına ait Yapı Ruhsatlarının, TÜRKKONUT Merkez Birliği adına düzenlenmiş olmasıo nedeniyle kooperatiflerimiz KDV muafiyetinden veya indirimli orandan yararlanmamakta idi. Maliye Bakanlığı nezdinde başlatılan girişimlerimiz sonucu Toplu Konut İdaresi tarafından arsa tahsis protokolü ve tahsis belgesi ile türkkonut'A türkkonut tarafından da kooperatiflere arsa tahsis işlemi gerçekleştiğinden kooperatiflerce yapılan inşaat taahhüt işleri için KDV istisnası veya indirimli oran uygulamasının mümkün olabileceğine ilişkin Bakanlık görüşü alınmış ve TÜRKKONUT'tan arsa tahsisi almış olan kooperatiflerin indirimli oranda (%1) KDV ödeyebilecekleri, bir başka ifade ile Katma Değer Vergisinden (%17) oranında bir tasarruf sağlayacakları açıkça beliritlmiştir.

TÜRKKONUT yönetimi olarak yine aynı şekilde Maliye Bakanlığı nezdinde başlattığımız ve ısralı bir şekilde takip ettiğimiz girişimlerimiz ve görüşmelerimiz akabinde üst birliklerden arsa tahsisi almış olan kooperatiflerin Kurumlar vergisinden muaf tutulmaları sağlanmış ve böylece Merkez Birliğimizden tahsisen arsa alan kooperatiflerimizin Kurumlar vergisine tabi olmaları gündemden kalkmış bulunmaktadır.

Türkkonut, gelecektede toplumun büyük bir kesimini ilgilendiren konut edinme konusundaki yasa ve mevzuat çalışmalarında üstlendiği bu önemli rolü sürdürmek karar ve azmi içerisindedir.

Son yıllarda giderek gelişen Yapı Kooperatifleri için tecrübeli ve mevzuata hakim eleman açığının kapatılabilmesi için TÜRKKONUT, T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğü'ne bu konuda eleman yetiştirmek amacıyla liseden sonra en az iki yıl süreyle eğitim verecek KOOPERATİFÇİLİK MESLEK YÜKSEKOKULLARI açılması konusunda öneride bulunmuştur. Bu sayede işsizliğin hat safhaya yükseldiği ülkemizde yeni bir iş kolu oluşturarak istihdam imkanı yaratılması, ayrıca kooperatif sektörüne bilimsel bir formasyon kazandırılması amaçlandırılmıştır.

Merkez Birlik olarak Teşkilatlandırma çalışmaları kapsamında kooperatifleri yakından ilgilendiren konularda düzenli olarak toplantılar, seminerler ve konferanslar düzenlenmektedir.

Bu etkinliklerin başında, "Tek Düzen Muhasebe Sistemi", "Kooperatiflerin Hukuki Sorumlulukları", "Kredi Düzenlemeleri", "Teknik Sorunlar", "Belediyelerle İlişkiler", "İdari Düzenlemeler" gelmektedir.

Bu toplantılarda uzman konuşmacıların katılımcıları aydınlatmalarına olanak sağlamıştır.

1163 Sayılı Kooperatifler Kanunun 06.10.1998 tarih, 3476 Sayılı Kanunla değişik 75'inci maddesi "Kooperatif Merkez birlikleri, Kendisine bağlı Birlik ve Kooperatifleri denetler ve bunların eğitim ve öğretim ihtiyaçlarını karşılar....", aynı Kanunun 91'inci maddesi de "İlgili Bakanlık; Kooperatif Üst kuruluşlarını, ilgili müesseseleri ve bağımsız denetim kuruluşlarını denetleme işleri için görevlendirilebilir...." amir hükümleriyle, Merkez Birliği tarafından hazırlanan ve T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın 24.06.1988 tarih ve 11.034/1.0-13159 Sayılı oluru ile yürürlüğe giren Teftiş Kurulu Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda oluşturulan Teftiş Kurulunca, bağlı kooperatiflerin teftiş ve denetleme işlemleri sürdürülmektedir.

Teftiş ve denetim işlemlerinde, Merkez Birliğe bağlı tüm Kooperatif ortaklarının hak ve menfaatlerinin korunması amaçlanmış, ülkemizde yapı kooperatifçiliğinin amatörce yürütüldüğü de düşünüldüğünde, mevcut kanun ve ana sözleşme hükümleri doğrultusunda kooperatiflerin denetimlerinin eğitim amaçlı yapılarak, hata ve eksikliklerin en az düzeye indirilmesi hedeflenmiştir.

İstanbul, İzmir, Kütahya, Manisa ve Ankara'da hizmet veren 12 birlik ve 1521 kooperatifle konut politikasında önemli rol oynamaktadır.

Merkez Birliğimiz, kooperatifleri yakından ilgilendiren konularda toplantı, seminer ve konferanslar düzenlemektedir.

Tüm yönleri ile konut ve inşaat sektörünün sorunları ve bunların çözüm yolları hakkında Hükümet Temsilcileri, Kamu Kurum ve Kuruluşları ve Sivil toplum örgütlerine, düzenlediği sempozyumlarla çalışmalarını ve bilgi birikimlerini aktarmak, İmar Planı yapımına ait esaslara dair yönetmelik çalışmaları yapmak asli görevlerindedir.

Türkiye'nin çeşitli illerinde uygulanmak üzere 1985 yılında başlatılan konut seferberliği ile buğün, 190.000 konutun anahtar ve tapusunu teslim etmenin haklı gururunu yaşayan TÜRKKONUT, yeni UYDUKENTLER kurulması amaç ve gayreti ile hedefine doğru sağlam ve kararlı adımlarla devam etmektedir.

Ankara Batıkent'le, Çayyolu-I ve Çayyolu-II, Eryaman, Temelli, İzmir, İstanbul ve diğer illerde onbinlerce konut üretimini gerçekleştirerek ortaklarına tapularına teslim edilen 190.000 konutun teknoloji ile mühendislik hizmetlerinine bakıldığında çok yönlü araştırmalarda ülkemizde yaşam şartlarına uygun , modern projeler geliştirerek azami tasarrufla daha yüksek kalitede yapı oluşturulması gerçekleştirilmiştir.,

TÜRKKONUT, Ankara Çayyolu-II Udukent Projesini kendi imkanı ile devreye sokmuş ve şu anda oturulur hale geitirilmiştir. Bilahare Toplu Konut Arsaları üzerinde inşaat yapımları son aşamadadır.

1999 yılında yaşanan ve binlerce vatandaşımızın yaşamını yitirdiği deprem felaketi; yerleşim alanlarının seçimininde gözetilmesi gerektiği halde yeterince önemsenmeyen zemin etüdlerine esas Jeolojik ve Jeoteknik etüdler ile deprem risk analizi çalışmalarının ne denli önemli bir unsur olduğunu acı bir şekilde ortaya koymuştur.

TÜRKKONUT tarafından gerçekleştirilen toplu konut projeleri kapsamında söz konusu zemin etüd çalışmalarına yeterli özenin gösterilmemesi sonucu; TÜRKKONUT'A BAĞLI KOOPERATİFLERE AİT TÜRKİYE GENELİNDEKİ KONUTLARDA HERHANGİ BİR CAN VE MAL KAYBINA RASTLANMAMIŞTIR.

Deprem yönetmeliğinin zorunlu kıldığı kıstaslar da gözetilmek suretiyle hazırlanmış olan projelerin, bir kez daha gözden geçirilmesi, uygulama ile proje arasındaki uyumun sağlanması, kullanılan malzemelerin arazide ve labaratuar ortamında teste tabi tutulması gibi bir dizi denetim süzgeçinden geçen imalatlar dış etkenlerden de ayrıca korunmaktadır.

Şantiyelere sevk edilen taze betondan alınan numune üzerinde önce slump testi yapılmakta. Akışkanlığı yani su muhtevasıstandartın üzerinde olan betonun dökümüne izin verimelmekte ve gelen malzemele geri çevrilmektedir.

Ayrıca küp kalıplara alınan dört adet numunenin bir tanesi 7 günlük diğeri 28 günlük olgunluğa eriştiğinde pres altında kırılarak basınç mukavemetleri test edilmektedir. Geri kalan 2 numune ise "şahit" olarak saklanmaktadır.

Bu şekilde sürdürülen laboratuar çalışmalarının yanı sıra beton test çekici ve ultrasound cihazları ile daha önce dökülmüş olan betonlar da bizzat yerinde test edilebilmektedir.

Şantiyelere sevk edilen demirlerden numuneler alınarak çok kısa sürede tamamalanan deney sonuçlarına göre malzemelerin boşaltılmasına veya araçtan indirilmeden satıcısına iade edilmesine karar verilmektedir.

Demir Laboratuarlarında, özellikle ithal edilen veya özel haddenelrde hurda malzemeden üretilen betonarme demirlerinin çekme , akma ve kopma mukavemetlerinin istenilen değerleri taşımadığı tespit edilmiş ve kullanılmasına izin verilmemiştir.

Tatbikat projelerinin kıstasları içerisinde; yeşilliğin artırılması ve korunması, hava kirliliğinin önlenmesi, yaya yolları, açık ve kapalı spor alanları, sosyal kültürel faaliyetlerin yürürtülebileceği tiyatro.amfi tiyatro, açık hava platformları, haberleşme ve eğitim tesisleri, doğalgaz kullanımı, sağlık tesisleri, kreş, özürlüler ve yaşlılar koruma evi, ibadet alanları, sosyal çevre bağlantılaraı, yangın tehlikesi tedbirlerinin alınması, trafik arterlerini rahatlatıcı tedbirlerin ilgili kurum, kuruluş ve bağlantılı Bakanlıklarla koordineli olarak sağlanması gibi ana kriterler içerisinde uygulamaya konulmasına son derece önem verilmektedir.

TÜRKKONUT olarak hükümetlere arz edilen ve uzun zamandan beri kangren halinde devam eden; öncelikle konut üst yapılarının inşaas, seneler sonra genel alt yapı ve çevre düzenleme lerinin gecikmeli yapılmaları sonucu planlı bölgelerin adeta gecekondu görünümünü içerdiği;bu hususların ortadan kaldırılabilmesi için konutların yapımında eş zamanlı olarak genel altyapı, sosyal alt yapı, çevre düzeninin yapılmasına yönelik 55. Hükümetçe Z/13 Kararnamesi çıkarılarak;"Başbakanlık onayı ile, S.S. Yapı Kooperatifleri Merkez Birliği olarak teşkilatlanmış ve aynı mahalde en az 3000 konut projelendirilen ve üreten kuruluşlara; çevre düzenlemesi, genel altyapı tesislerinin desteklenmesi amacı ile Türkiye Halk Bankası'nca esnaf ve sanatkarlara verilen işletme kredilerine uygulanan faiz oranı üzerinden en az 5 yıl vade ile kredi verilmesi sağlanmıştır.

İlk defa TÜRKKONUT tarafından uygulanması yapılan Z/13 Kararnamesi kapsamındaki bu kredi Çayyolu- II Uydukent Projesinde Kullanılarak, konut inşaatları ile birlikte genel altyapı, sosyal altyapı ve çevre düzenlenmesi eş zamanlı olarak bitirilmiştir.

Bu şekilde sağlanan kredi uygulaması sonucu elde edilen yararları şöyle sıralayabiliriz.

Bugüne kadar Hükümetler, Belediyeler, Kamu Kurum ve Kuruluşları tarafından altyapı yatırımları için yapılan tüm harcamaların bu Kararnamenin uygulamaya konulmasından sonra, Devlet; vatandaş ile bütünleşerek insanlarımızın kendi oturacağı konutun yapımına sağlamış olduğu maddi katkının yanı sıra, ikamet edeceği Uydukentlerin "Kanal, Yağmur suyu, İçme suyu, Doğal gaz, Telekom, Elektrik, Yolların yapımı" gibi Genel altyapısı; ([ Kanal, Yağmur suyu, İçme suyu, Doğalgaz, Telekom, Elektrik, Yolların Yapımı) Sosyal Alt Yapı; ( Eğitim Kurumları olan Cami, Hastane, Sağlık Ocağı, Kreş, Spor Tesisleri) Çevre Düzenlemesi (Park, Bahçeler, Rekreasyon Alanları) gibi önemli tesisler de vatandaşlarımızın katılımı ile gerçekleştirilmiştir.

   Bu durumda Devlet ve ilgili Kurum ve Kuruluşlar mali külfetlerden kurtulup "Geliştirme ve Destekleme Fonundan düşük faizli kredi" vererek imkan sağlanmasının devamlılığı ve Türkiye genelinde bu tür kredilerin yaygınlaştırılması halinde Devlet-Vatandaş işbirliği içinde Türkiye'deki konut sorununa çözüm olacağı düşünülürken Bakanlar Kurulunun 05.04.2000 tarih ve 2000/281 sayılı kararı ile uygulamanın tamamen ortadan kaldırıldığı ve bu konuda yalnızca zorunlu olarak devam eden işler için T.C. Maliye Bakanlığı'nın yetkili kılındığını üzülerek müşahede etmiş bulunmaktayız.

Sözkonusu kredinin geri ödeme sürecinde ortaklarımızın daha fazla mağdur olmamaları için yaklaşık yedi yıldan beri bu konuda Maliye Bakanlığı nezdinde sürdürülen girişimlerimizden maalesef bir sonuç alınamamıştır.

TÜRKKONUT Yönetim Kurulu; kooperatifçilik, kentleşme ve konut politikaları alanında Türkiye'nin en yetkin isimlerinden biri olan Sn. Yılmaz ODABAŞI'nın Başkalığında oluştıulmuştur.

TÜRKKONUT, bugün 12 birlik ve 1347 kooperatifi aracılığla 230.000 ortağına mühendislik, müşavirlik, projelendirme, arsa bulma, kredi bulma, altyapı ve üst yapı yatırımlarının en uygun biçinmde gerçekleşmesi gibi hizmetler üretmektedir.

Türkiye'ye yeni kentler kazandırmak için yoluna devam eden TÜRKKONUT, okulu olmayan bu sektöre, yeni kadroların yetiştirilmesi ve yetişmiş insan gücü yaratan bir kaynak haline gelmiştir; bu görev TÜRKKONUT'a bir "okul" olma özelliği kazandırmıştır.

TÜRKKONUT, bugünkü güçlü yapısını sağlam bir biçimde teşkilatlanmış birliklerle daha da güçlenmektedir. Her biri kendi faaliyet alanlarında sağlıklı kooperatif örgütlenmeleri kurmuş ve üye kooperatiflerini en iyi şekilde temsil ederek, kooperatif ortağından Merkez Birlik Genel Başkanına kadar güvenei dosluğa ve işbirliğine dayalı sağlam bir zincirin oluşmasına katkıda bulunmuşlardır.

Ülke genelinde özellikle büyük şehirlerde giderek artan açığın kapatılmasını ve kooperatif yaklaşımı ile kurulan örgütlerin aktif olarak devreye sokulmasını sağlamak üzere kooperatiflerin bir çatı altında toplanmasına öncülük yapan TÜRKKONUT 1985 yılından bu yana geçen 24 yıl içinde 230.000'i aşan üye sayısıyla ve Türkiye'nin dört bir yanına yayılan çağdaş nitelikli konutlarda yaşama mutluluğuna erişmiş geniş camiasıyla büyük bir aile görünümdedir.

TÜRKKONUT Merkez Birliği, üst birlikler ve tüm kooperatifler, katılımcı ve demokratik karar mekanizmalarıyla işlenmektedir.

            Ankara Büyükşehir Belediye hudutları ve gelişme sahaları üzerinde Belediyece yapılan imar planları, şehrin artan nüfusu karşısında arz edilen arsaların kafi gelmemesi üzerine, Bayındırlık Bakanlığı Ankara Bayındırlık Müdürlüğü tarafından Ankara ili ve Metropolitan Alanı Genel Gelişim şeması çalışmaları yapılmıştır. 1/200.000'lik bu çalışmalar rapor haline getirilerek 19.01.1995 tarihinde onaylanmıştır.

         1. Tarihçe

            Ankara'nın kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Dönüm noktası,          23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılışıdır. 13 Ekim 1923'de Başkent ilan edilmesi ile kentin tüm karakteri değişmiştir. Bu sırada nüfus 20.000 iken, hızla artmaya başlamıştır. Nüfusun artması ile Ankara'nın imarına da önem verilmeye başlanmıştır. 1927'de eski ve yeni kentler için Heussler'e plan hazırlatılmış, ancak bu planın bugünkü Sıhhiye civarını kapsayan kısmı kullanılmıştır.

            1928 yılında "Ankara İmar Müdürlüğü" kurulmuş ve şehir imar planı için sınırlı bir yarışma açılarak Prof. Hermann JANSEN tarafından 50 yılı içeren bir süreyi kapsayan imar planı yapılmıştır. 50' nci yıl içinde Ankara nüfusunun 250.000-300.000 olacağı düşünülmüş, ancak Ankara'ya göçün hızlanması nedeniyle tahmin edilen nüfus kısa sürede aşılarak bu plan 1939 yılından itibaren işlevini kaybetmiştir. İkinci plan, 1957 yılında Nihat YÜCEL ve Raşit UYBADIN tarafından hazırlatılmıştır. Ancak, bu planın da büyük bir kısmı uygulanmadan kıymetini kaybetmiştir. 1970'li yıllarda plan konusundaki boşluğu doldurmak üzere Ankara Metropolitan Alanı Nazım Plan Bürosu çalışmalara başlamıştır. 1/5000 ölçekli 1990 Ankara Nazım Planı 1981 yılında tastik edilerek uygulamaya geçmiştir. Ayrıca 1981 yılında Ankara Ulaşım Ana Planı ve Raylı Toplu Taşıma Sistem de esas alınarak çalışmalara başlamışsa da "2015 Ankara Genel Gelişme Teması" olarak 1986'da protokole başlanan şema, proje niteliğinde değildir.

         2. Coğrafi Konum

            Ankara kent çevresi kuzey, doğu ve güneyde tepe ve dağ ile çevrilidir. Başucu açık ve at nalı şeklindedir. Bu dağ ve tepe sıralar arasında, güney, kuzey ve doğuya açılan vadiler ve onları takip eden ovalar mevcuttur. Doğu - Batı istikametinde, batıda devam eden Engürü Ovası, kuzeyde Etlik Tepeleri (1050 mt) doğuda Hüseyin Gazi Dağları (1415 mt), ve güneyde de Dikmen civarındaki Çal Dağı Tepesi (1300 mt) Ankara çanağının sınırlarını oluşturulur. Engürü Ovasının en alçak yeri 835 mt ve ortalama deniz seviyesinden 890 mt yüksekliktedir. Kentin kuzey ve kuzey-doğusunda Çubuk Ovası bulunur. Kentin hakim rüzgarları buradan gelir. Güneyde ise Gölbaşı Su Havzası (Eymir ve Mogan Gölleri) vardır.
         3. Nüfus Özellikleri

            Ankara, Başkent olmanın yanı sıra, kamu kesiminin yoğun yer seçimi nedeni ile nüfus yapısı bakımından memur iş gücünün ekseriyette olduğu bir yapıya sahiptir. Kent 1927- 1975 arasında sürekli bir büyüme göstermiş. 1980'den itibaren nüfus artışında azalma eğilimi başlamıştır. Ankara Metropolitan alanda nüfus büyüme hızı, il büyüme hızından daha yüksek olmuştur. Bunda en büyük etken kent merkezinin çekiciliğidir.

         4. Ekonomik Yapı

            İl içinde tarımda çalışmalar olmakla birlikte, sanayide yığılmalar ülke ortalamasının altında kalmıştır. En büyük gelişme inşaat sektöründe olmuştur. En büyük artış, mali kurumlar, sigorta, taşınmaz mallara ait hizmetlerdir.

            Kentte hizmet sektörü gelişmiştir. Sanayi, ikinci derecede yer alan sektörler arasındadır. Ancak artan nüfusun 2000'li yıllardan sonra yalnızca hizmet sektörü ile beslenemeyeceği meydandadır. Bu durumda imalat sanayi ve ticaret sektörlerinde de bir artma olacağı tahmin edilmektedir.

         5. Ulaşım

         KARAYOLU: Eskişehir, İstanbul, Çubuk, Kırıkkale ve Konya istikametlerinde beş ana çıkış bulunmaktadır.

         DEMİRYOLU: Ankara Türkiye'nin doğusu ile batısı arasında önemli bir demiryolu kavşağıdır. Banliyö hatları, batıda Ankara, Kayaş, Sincan, Etimesgut, doğuda Cebeci ve Mamak arasında çalışmaktadır. 14.6 km. uzunluğundaki metro, Kızılay merkezi ile Batıkent arasında çalışmaktadır. 8.3 km. uzunluğundaki Raylı Sistem (Ankaray): AŞTİ (Ankara Şehirlerarası Otobüs Terminali) ile Dikimevi arasında çalışmaktadır.

         HAVAYOLU: Ankara'ya 28 km. mesafede, Uluslararası Havacılık Teşkilatı'nın yaptığı sınıflandırmaya göre CAT II [Kategori II) niteliğine sahip, her türlü meteorolojik koşulda uçak iniş - kalkışına müsait, 27 uçak kapasiteli, kompozit beton kaplamalı ve 3.750 mt. mesafeli, biri 60 mt, diğeri 45 mt. genişliğinde iki pisti bulunan, ayrıca bir VLP, bir CIP salonu ve "Yabancı Konuklar Köşkü" ile Devlet Protokolüne hizmet veren Esenboğa Hava Limanıdır.

         ANKARA'NIN İMAR DURUMU

            Ankara'nın, Cumhuriyetin ilanından sonra değişik dönemlerde İmar Planları yapılmıştır. Fakat hepside hedef aldıkları tarihe ulaşamadan ömürlerini doldurmuşlardır.

            Halen Ankara'da uygulanmakta olan plan, 1983 yılında tastik edilmiş olan 1/50.000 ölçekli “Ankara 1990 Nazım İmar Planı'dır.” 1990 yılına kadar tahmin edilen büyüme indekslerine göre yapılmış olan bu plan, daha çok mücavir alan için çözüm getirmektedir. Yapılan 2015 yılı Ankara Genel Gelişim Seması 1/100.000 ölçeğindedir.

            Ayrıca; mevzii imar planlarında yol gösterici ve fonksiyonları arttırıcı özelliklere sahiptir. Ancak çevre yolu güzergah değişimi ile Gölbaşı Özel Koruma Bölgesi'nde 1/25.000 ölçekli plan yapımı v.s gibi değişikliklerle görevini ve güncelliğini kaybetmiştir.

            Bayındırlık Bakanlığı'nca il bazında envanter ve bilgi toplanarak il sınırları içinde planlama sınırlarına ışık tutacak çalışmalar yapılmıştır.

            Bu bilgilere dayanarak kentin gelişme yapısına göre, koridorları ve korunacak olanları tespit etmiş, il ölçeğinde karar olmaya çalışmıştır.

            İlk önce 1/200.000'lik paftalarda, Ulaşım, İl Sınırı, Mücavir Alan Sınırı, Belediye ve İlçe Sınırları işlenmiştir. Üretilen paftalar üzerinde; Orman Alanları, Yeşil Kuşak Alanları, Turizm Alanları, Sit Alanları, Yerleşme Alanları ve ayrıca Erozyon Alanları ile Kentin Ulaşım ve Su Kaynakları tespit edilmiştir.

            1/25.000'lik I, II, III, Sınıf Tarım Arazileri, ilin topoğrafik özellikleri ve yerleşilebilir olanları tespit edilmiştir.

İLK ÇAĞLARDA BARINMA İHTİYACI ve KONUT KAVRAMININ DEĞİŞİM SÜRECİ

İnsanoğlu önceleri mağaraları ve ağaç kavukalarınını sığınak olarak seçmiş, daha sonra bunları çeşitli şekillerde geliştirerek barınaklarda ve çadırlarda yaşamıştır. Göçebe yaşadığı için geçici barınaklarda konaklayan insanoğlu; yerleşik düzene geçtiğinde ilk barınaklar da nitelik değiştirmiştir.

Daha sonraki çağlara gelindiğinde yaşamı sürdürebilmek için avcılıkla uğraşan insanoğlu zamanla göçebelikten vazgeçmiş; daha yerleşik bir hayata geçmek üzere, bitki ve hayvanları evçilleştirip tarımla uğraşmaya başlamıştır. Böylece üretici insan kimliğine kavuşmuş bunun sonucunda da mağaraları ve ağaç kavuklarını terk edip sazlıklardan yaptığı basit evlere geçmiştir.

Tarımsal üretimin sulak alanlarda ve düz ovalarda yaygınlaşmaya başiamasıyla dağlardan aşağılara inen insan ovalara ilk yerleşim yerlerinin kurmuş. Yine de o günün korunma duygusuyla, tepeler veya insan eliyle oluşturulmuş dev höyükler üzerinde yerleşim yerleri kurup etrafını surlarla çevirerek dışa karşı korunaklı kalelerin oluşturulması, dağınık yerleşimi terk edip birlikte yaşama geçilmesine ve kalabalıklara yetecek biçimde daha geniş evlerin yapılmasına neden olmuştur.

Konut; eğitim, sağlık, ticaret, dinlenme, kültü ibadet meknlarına ihtiyaç doğurur. Bu da şehirleşme demektir.

İnsan geliştikçe konut ve şehir anlayışı da değişmiştir. Şehirlerin temel taşları olan konutlar ise ülkenin ekonomik, kültürel, tarihi, sosyal kimliklerinin ve gelişme süreçlerinin bir yansıması olmuştur

Bugün, güvenli ve sağlam konut edinme hakkr vazgeçilmez bir gerekliliktir.
İnsanın en temel ihtiyaçlarından biri olan konut edinme hakkı 1948 tarihli Insan Hakları Evrensel Beyannamesi’nde de yer alır. Beyannamenin 25. Maddesi ‘konut hakkını’ en temel haklardan sayar.
‘Herkesin kendisinin ve ailesinin sağlık ve refahı için beslenme, giyim, konut ve tıbbi bakım hakkı vardır.’
Bu maddeyle beslenme ve giyim hakkı kadar yaşamsal insan haklarıyla aynı kategoriye sokulan konut hakkı insanın yaşamını en sağlıklı ve güvenilir şekilde sürdürebilmesinin en temel koşuludur.
Konutun insanlık tarihinde oynadığı koruyucu rol bugün de önemini korumakta. Konut ve kentleşme sorunları dün olduğu gibi bugün de dünyanın en önemli gündem maddelerinden biri.
Birleşmiş Milletler Insan Yerleşimleri Merkezi’nin (UN-HABITAT) temel ilkelerinden biri olan ‘Herkese Yeterli Konut’ uluslararası düzeyde sürekli bir gündem maddesi olarak yerini korumakta.
TÜRKİYE’DE KOOPERATİFÇİLİĞİN DOĞUŞU VE GELİŞMESİ
Bu amaca yönelik ilk kooperatifçilik hareketi 1800’lü yılların sonlarında Mithat Paşa tarafından ‘Memleket Sandıkları Nizamnamesi’ adı altında başlatılmıştır.
Ülkemizde de konut sektörünün gelişimi, 1 930’lu yıllarda konut kooperatİfçiliğinin ilk olarak ortaya çıkmasıyla ve göçmenlere yönelik konutların ve devlet lojmanlarının inşaatlarıyla başlar.
Bu gelişim, Ikinci Dünya Savaşı sonrasında sosyo-ekonomik gelişmelere paralel olarak tarımda makineleşme ve sanayileşme hareketlerinin yardımıyla
sürer.
1950’li yıllarda köyden kente göçe bağlı olarak kentleşme hareketleri büyük oranda artmıştır. Bu dönemde müstakil konutların yanı sıra yüksek katlı konut yapılarının inşaatları da başlamıştır.
Anayasamızın 57’nci maddesi ‘Devlet, şehirlerin özelliklerini ve çevre şartlarını gözeten bir planlama çerçevesinde, konut ihtiyacını karşılayacak tedbirleri alır, ayrıca toplu konut teşebbüslerini
destekler’ derken, yine Anayasanın 171’nci maddesinde ‘Devlet milli ekonominin yararlarını dikkate alarak, öncelikle üretimin arttırılmasını ve tüketicinin korunmasını amaçlayan kooperatifçiiiğin gelişmesini sağlayacak tedbirleri alır.

Ülkemizde nitelikli konut üretimini teşfik amacıyla 24.04.1969 tarihinde kabul edilerek 10.08.1 969’da yürürlüğe giren 1163 sayılı kanun ile Türk Kooperatifçiliği müstakil bir yasa himeyesine alınmıştır. Daha sonra 06.10.1988 tarihinde ihdas edilen 3476 sayılı kanunla revizyona uğramış, yapılan bu değişiklikler ve ek maddeler ile kısmende olsa ihtiyaca cevap verir hale getirilmiştir.
1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu, Türk Kooperatifçiliğinin önünü açarak bu bağlamda ciddi gelişmelere ve kooperatiflerin Birlik ve Milli Birlik şeklinde örgütlenmelerine mesnet olmuştur.
Konut Kooperatifçi liğinin üst düzeyde teşkilatlanması konusunda Türkiye’de bugün 2 Merkez Birlik ve 1 Milli Birlik bulunmaktadır.
Hızla gelişen sanayileşme ve bu gelişime paralel olarak artan çevre kirliliğinin
giderek insanlığın geleceğini tehlikeye sokmaktadır. Yeryüzündeki doğal güzellikleri tehdit eden ve özellikle kirlenmelerden kaynaklanan çevre sorunları, yirminci yüzyılın son çeyreğinden itibaren gündemdeki yerini korumaktadır.
Havası ve suyu kirlenmemiş, toprağı bozulmamış, gürültüden ve diğer kirliliklerden uzak, temiz, güzel, yeşil ve sağlıklı bir çevrede yaşamak, çağımız yüzyıl insanının en büyük isteği ve özlemi haline gelmiş, geleceğe huzurla bakabilmenin en büyük göstergesi olarak belirginleşmeye başlamıştır.
Ülkemiz 1950 yılından bu yana süregelen kalkınma hamleleriyle, bir tarım ülkesi olarak tanımlanırken, tarım sektörünün toplam GSMH içindeki payının neredeyse % 20’lere düştüğü bir kent toplumuna dönüşmüştü r.
1950’lerde yıllık %2,5 düzeylerinde seyreden hızlı nüfus artışı ve özellikle kırsal bölgelerden büyük şehirlere göç nedeniyle kentsel nüfusun artması, her 10 yılda kentlerdeki nüfusun iki, hatta hızlı göç alan bazı şehirlerimizde üç katına çıkmasına neden olmuştur.
N
TÜRK iYE’DEKi NÜFUS ARTIŞ HızıNıN DEĞiŞlM (1990 - 2004)

*TÜRKİYEDE TOPLAM NÜFUS VE KENTSEL NÜFUS VERİLERi (1950-2004) TOKl ARAŞTIRMA DiZiSi 2 S.45

içinde bulunduğumuz bu tür olumsuzluklarla tekrar karşılaşmamanın ve kurtulmanın
en etkili yolu kuşkusuz çağdaş bir yaklaşımla planlanmış yeni yerleşim bölgeleri
oluşturmak, bir başka deyişle UYDUKENT’ler inşa etmektir.

TÜRKİYE’DE  TOPLAM NÜFUS KENTSEL NÜFUS VERİLERİ (1950-2004)

Ülkemizde planlı kalkınma döneminin başlaması ile birlikte sanayileşme yolunda önemli adımlar atılmış ve sanayileşmeye paralel olarak kırsal bölgelerden büyük kentlere doğru büyük bir göç başlamıştır.
Yukarıda da görüldüğü gibi bugün Türkiye nüfusu hızla kentleşme eğilimi içindedir.
Bu nüfus artışı, ülke düzeyinde kentsel altyapı ihtiyacını ciddi boyutlara ulaştırmıştır.
Zamanında kalıcı çözüm üretilmediği ya da yeterli düzeyde altyapı temin edilmediği
için ortaya çıkan sorunlar yumağı tüm kentlerde açıkça görülmektedir.

TÜRKKONUT projeleri uluslararası kuruluşlar tarafından yakından takip edilmekte ve büyük övgü, ilgi ve destek görmektedir.

Nitekim, 13-14 Haziran 1996 tarihinde İstanbul'da gerçekleşen Uluslararası Habitat-II Kent Zirvesi Konferansına katılan yaklaşık 500 proje içinde en iyi 40 proje arasına giren Çayyolu II Uydukent projemiz Türkiye'den seçilen tek proje olma özelliği nedeniyle Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Merkezince ödüllendirilmiş olup, adı geçen Kuruluş tarafından sürekli olarak izlenmektedir.

Türkkonut'un ilişki içinde olduğu bu Uluslararası kuruluşların bazıları;

Avrupa'nın çeşitli ülkelerinden 25 yabancı temsilci ile yurt içinden çok sayıda temsilcinin katıldığı ve UNCHS (United Nations Centre for Human Settlements), Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Merkezi (HABİTAT) ile ICA (International Co-operative Alliance) Uluslararası Kooperatifler Birliği tarafından organize edilen ve UNECE (Economic Commission for Europe) B.M. Avrupa Ekonomik Komisyonu ile T.C. Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığının da yürütme komitesinde yer aldığı bu Konferansın ev sahipliğini Merkez Birliğimiz üstlenmiştir.

Konferansın son günü olan 29 Haziran 2002 tarihinde Çayyolu II ve Eryaman toplu konut projelerimizin özellikle yabancı delegasyona tanıtılması amacıyla bir şantiye gezisi düzenlenmiştir. Konferansta sunulan tebliğleri de içeren bir sonuç bildirgesi hazırlanmakta o lup, kitap halinde basımının yapılıp müteakip katılımcılara dağıtımı yapılacaktır.

Birleşmiş Milletler Konut Kuruluşu (HIC) dünyada 6 kıtasal gruptan oluşmaktadır. Yönetim Kurulu, 160 ülkenin teklif ettiği adaylar arasından demokratik seçimlerle işbaşına getirilen kişilerden teşekkül eder. lftiharla belirtelim ki, dönemin Avrupa’yı temsil eden iki üyesinden biri TURKKONUT Yönetim Kurulu Uyesi ve diğeri ise Ingiltere’den bir temsilcidir. TURKKONUT yukarıda gösterilen ve üyesi olduğu kuruluşların toplantılarına devamlı iştırak etmektedir.

Çalışmalarımız uluslararası kuruluşlar tarafından yakın ilgi ve destek görmüş olup, proje ve icraatlarımız hakkında geniş bilgi istenmektedir.

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER HABİTAT-II İNSAN YERLEŞİMLERİ KONFERANSI

Bilindiği üzere Habitat - II Kent Zirvesi 3-14 Haziran 1996'da yapılmıştır. Bahse konu zirveye 186 ülkenin Devlet Başkanı, Başbakan, Bakan Seviyesinde erkanın oluşturduğu 25.000 delegasyon katılmıştır.

9. Cumhurbaşkanımız Sayın Sülayman DEMİREL'in himayelerinde İstanbul'da yapılmış olan Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Konferansı (HABİTAT-II) çalışmalarına Ulusal Komite temsilcisi olan Merkez Birliğimizce, gerekli ciddiyet boyutunda yaklaşılmıştır. Ancak; Birleşmiş Milletlerin bu toplantısının Türkiye sorumlulardan olan Ulusal Komite üyeleri ve danışma kurulu temsilcilerine toplantının Türkiye'ye, insanlığa ve amacına uygun bir şeyler veremeyeceğini her fırsatta TÜRKKONUT olarak ısrarla ifade ettik. Konferans sonrasında da bu görüşlerimizin aynısını tekrarlıyoruz.

Özellikle Ankara, İstanbul ve İzmir'de vatandaşlarımızla bütünleşerek sağladığımız çalışma ve başarıyı, Habitata- II'nin seçici komitesine ve NGO örgütlerine bireysel gücümüz ve uğraşımızla bildiri ve video kasetler haline getirip Dünyaya en iyi örnek olması için yarışmaya göndermiştir.

Bunun sonuçu, Habitat-II Uluslararası Jürisi tarafından ÖNCELİKLE SEÇİLEN 500 PROJE İÇERİSİNDE İLK 100 VE NİHAYET 40 EN İYİ UYGULAMA PROJESİ İÇİNE GİRDİĞİMİZ VE TÜRKİYE'Yİ TEMSİL EDEN TEK PROJE OLMAMIZ SEBEBİ İLE, B.M. HABİTATA-ıı SERAMONİSİNDE İKİ TEMSİLCİMİZİN HAZIR OLMASI VE ÖDÜLLENDİRMEYE LAYIK BULUNDUĞUMUZU bildirilmiştir.

Böylece TÜRKKKONUT'un Habitat -II toplantısında konut kooperatifçiliğinde dünyaya öncülük edebileceği, birikim ve tecrübesinin dünyayay duyurulması gerektiği, seçilmiş ihtisas elemanları tarafından tescil edilmiş bulunmaktadır.

İlaveten; Habitata-II Sekreteryası tarafından, Merkez Birliğimziden tüm bildiri ve video kasetlerimiz istenmiş, yine memnuniyetle belirtelim ki bu belge ve kasetler sekreterya tarafından Ne York' gönderilip internete bağlanarak tüm dünya yararına sunulmuştur.

KONUT GELİŞiMNE KOOPERATİF SEKTÖRÜNÜN KATKILARI
B.M. insan Yerleşimleri Merkezi HABİTAT, Uluslararası Kooperatifçilik Birliği, B.M. Avrupa
Ekonomik Komisyonu, TURKKONUT ve T.C. Başbakanlık Toplu Konut ldaresi ile müştereken
organize edilerek 27-29 Haziran 2002 tarihinde Ankarada gerçekleştirilen “Konut
Gelişimine Kooperatif Sektörünün. Katkıları’ konulu Uluslararası Konferansın ev sahipliğini
Merkez Birliğimiz TURKKON UT üstlenmiştir.

Çoğunluğu Avrupa ülkeleri olmak üzere dünyanın dört bir tarafından 50’i aşkın temsilcinin katıldığı ve 35 bildirinin sunulduğu konferans sonrası katılımcılara TURKKONUT tarafından yürütülen Çayyolu-Il ve Eryaman Projelerinin bizzat yerinde tanıtımları yapılmak üzere şantiyelerimiz gezdirilmiştir